Róża Luksemburg była orędowniczką radykalnej demokracji socjalistycznej, wzywając do kierowania rewolucją przez rady robotnicze i żołnierskie. Krytykowała działania bolszewików w czasie rewolucji rosyjskiej, twierdząc, że ich podejście miało charakter antydemokratyczny i totalitarny.
Leninizm
Włodzimierz Lenin postulował, aby dyktatura proletariatu przyjęła formę republiki radzieckiej opartej na centralizmie demokratycznym. Według niego rewolucję socjalistyczną powinno poprowadzić partia rewolucyjna, która przejmie władzę państwową i ustanowi państwo socjalistyczne oparte na demokracji radzieckiej. Model Lenina był inspirowany Komuną Paryską i miał na celu zniszczenie burżuazji oraz innych kontrrewolucyjnych sił, po czym państwo miało stopniowo „zanikać” w miarę, jak instytucje państwowe traciłyby charakter polityczny.
Niektórzy uczeni i socjaliści podważali zaangażowanie Lenina i Lwa Trockiego w rady pracownicze po rewolucji w 1917, zauważając, że „rady robotnicze nigdy nie miały być stałą formą politycznego samorządu” i zostały zepchnięte na margines przez Partię Komunistyczną.