Z drugiej strony Czesi i Słowacy mieli niewielkie doświadczenia wspólnej państwowości (np. w okresie średniowiecznego państwa wielkomorawskiego).
W maju 1918 w deklaracji pittsburskiej przywódcy czescy i słowaccy zadeklarowali wolę utworzenia wspólnego państwa. Oba narody łączyło poczucie zagrożenia ze strony sąsiadów i mniejszości narodowych (Niemców sudeckich – w przypadku Czechów, zaś w przypadku Słowacji – Węgrów).
28 października 1918 proklamowano powstanie państwa czechosłowackiego.
Wspólnemu państwu Czechów i Słowaków nie sprzyjała asymetria w rozwoju gospodarczym oraz słowackie dążenia do autonomii i poczucie zdominowania przez Czechów. Kres istnieniu przedwojennej Czechosłowacji położył układ monachijski, a następnie zajęcie reszty ziem czeskich przez Niemcy oraz powstanie marionetkowego państwa słowackiego.
Po II wojnie światowej przywrócono istnienie Czechosłowacji, ale jako państwa komunistycznego zależnego od ZSRR.
Upadek komunizmu i zmiana systemu politycznego w Czechosłowacji (aksamitna rewolucja) skutkował dyskusjami i sporami na temat przyszłości wspólnego państwa, które ostatecznie doprowadziły do powstania w 1993 roku dwóch odrębnych państw.