Cechy gatunkowe Estetyka noir: cyniczni, zmęczeni życiem bohaterowie, brutalność świata przestępczego, noir-owskie napięcie, często ironiczne poczucie humoru. Realizm społeczny: tło życia klas robotniczych w szkockich miastach – Glasgow, Edynburg, Aberdeen – z widocznością przemian społecznych, biedy, brudu miejskiego, przestępczości i napięć społecznych. Literacki ładunek: dużo refleksji filozoficznych, silna warstwa psychologiczna, moralne dylematy, często wprowadzone w narrację detektywistyczną. Lokalność: pierwszoplanową rolę pełnią szkockie krajobrazy, miasta i ich społeczności; różnice regionów mają znaczenie fabularne (np. Rebus w Edynburgu, Laidlaw w Glasgow, McRae w Aberdeen, Perez na Szetlandach).
Główni przedstawiciele William McIlvanney – seria Laidlaw (1977–1991), uznawany za twórcę gatunku. Ian Rankin – seria Inspector Rebus – detektyw John Rebus działa w Edynburgu; jego pierwszym tytułem była Knots and Crosses (1987). Często nazywany „królem tartan noir”. Val McDermid, Denise Mina, Stuart MacBride, , , , , i inni – reprezentują współczesne i wpływowe nazwiska nurtu tartan noir.