Hiszpański zamach stanu z lipca 1936 roku – przewrót wojskowy, którego celem było obalenie Drugiej Republiki Hiszpańskiej, lecz stał się początkiem trzyipółletniej hiszpańskiej wojny domowej, w której frankiści walczyli z republikanami o władzę nad Hiszpanią. Zamach stanu zorganizowano 18 lipca 1936 roku, choć faktycznie rozpoczął się dzień wcześniej w hiszpańskim Maroku.

Powstanie miało trwać maksymalnie kilka dni, ale rząd zachował kontrolę nad dużą częścią kraju, w tym Malagą, Jaén i Almerią. Kadyks został zdobyty przez rebeliantów, a gen. Gonzalo Queipo de Llano zdołał zabezpieczyć Sewillę. W Madrycie rebelianci zostali otoczeni w koszarach Montaña, gdzie większość z nich zginęła, a przywódca buntu w Barcelonie, gen. Manuel Goded, poddał się, po czym został skazany na śmierć i stracony. 19 lipca rząd hiszpański, na czele którego stanął nowo mianowany premier José Giral, nakazał wydanie broni związkom zawodowym. Po klęsce rebeliantów w Madrycie, Barcelonie i Walencji anarchiści przejęli kontrolę nad znaczną częścią Aragonii i Katalonii. Rebelianci zapewnili sobie wsparcie blisko połowy armii hiszpańskiej, liczącej łącznie ok. 66 000 ludzi, z czego wielu przebywało wówczas na urlopie, a także 30-tysięcznej Armii Afryki, która była wówczas najskuteczniejszą hiszpańską jednostką wojskową.