Witold przedziera się dzięki ochronie oddziału przy księciu i sprytowi Macieja.
Po kampanii 1812 roku akcja przenosi się do Warszawy i Krakowa: bale, odznaczenia i polityczne knowania mieszają się z goryczą klęski. Książę z trudem odrzuca podszepty zdrady (afera radziwiłłowska), utrzymując honor armii i własne imię; Witold bywa posłańcem między dworami i świadkiem tych napięć.
Finał rozgrywa się w Saksonii 1813 roku: Poniatowski, mianowany marszałkiem Francji, osłania odwrót pod Lipskiem i, odcięty nad Elsterą, rzuca się konno w rzekę — ginie „z koniem i orężem w dłoni”, zachowując nienaruszony honor narodu. Po śmierci wodza Witold wraca do Przesieki, stawia mu pomnik i po latach żeni się z Basią; to on „opowiada” nam całą historię.
Jest to ostatnia powieść Walerego Przyborowskiego. Książka ukazywała się pod różnymi tytułami: Rycerz bez skazy i trwogi (książę Józef) - powieść sprzed stu laty; Rycerz bez skazy (1934, 1944, 1985), Książę Józef Poniatowski - rycerz bez skazy (2025).
Przypisy
Kategoria:Polskie powieści historyczne Kategoria:Polskie powieści dla dzieci i młodzieży Kategoria:Utwory literackie o wojnach napoleońskich Kategoria:Powieści Walerego Przyborowskiego Kategoria:Powieści z 1913