Pas ochronny (ang. protective belt) Pas ochronny składa się z modyfikowalnych hipotez pomocniczych, założeń ad hoc i modeli, które absorbują anomalie empiryczne. To one są dostosowywane, by chronić twardy rdzeń przed falsyfikacją. Przykładowo, w astronomii ptolemejskiej pas ochronny obejmował epicykle i deferenty, które wyjaśniały obserwowane ruchy planet bez kwestionowania geocentryzmu.
Lakatos podkreśla, że pas ochronny nie jest arbitralny – jego modyfikacje muszą być kierowane przez heurystyki.
Heurystyki Program badawczy zawiera dwa rodzaje heurystyk (reguł postępowania):
Heurystyka negatywna: Nakazuje chronić twardy rdzeń i nie modyfikować go. Anomalie powinny być wyjaśniane poprzez zmiany w pasie ochronnym. Heurystyka pozytywna: Podaje wskazówki, jak rozwijać program, np. jak konstruować nowe hipotezy pomocnicze, przewidywać nowe fakty lub projektować eksperymenty. Heurystyka pozytywna nadaje programowi kierunek i kreatywność.
Zobacz też Filozofia nauki Popperyzm Paradygmat
Przypisy
Kategoria:Filozofia nauki