Teoria poznania – nowa teoria prawdy i przyczyna konieczna Leibniz zastanawiał się nad tym, jak poprawnie zdefiniować prawdę. Popularna, intuicyjna definicja głosi, że wypowiedź jest prawdziwa, gdy jej treść jest adekwatna do rzeczywistości. Adekwatność jest w istocie rodzajem relacji logicznej między wypowiedzią a rzeczywistością. Skoro jest to relacja logiczna, to, tak jak wszystkie inne relacje logiczne, powinna ona być niezmienna i zależna wyłącznie od zawartości wypowiedzi oraz „zawartości” rzeczywistości.
Jeśli przyjmie się to założenie, to relacja „adekwatności” staje się klarowna. Dana wypowiedź jest prawdziwa (adekwatna), jeśli w przedmiocie (obiekcie) tego zdania jest zawarte jego orzeczenie (jakaś cecha lub zdarzenie związane z obiektem). Leibniz nazwał tę zasadę regułą koniecznej przyczyny prawdy. Zdaniem Leibniza odrzucenie reguły koniecznej przyczyny prawdy prowadzi do nieuniknionych sprzeczności logicznych.
Teoria bytu – monady