Teoria osobowości Graya – model biologiczny ludzkiej psychiki, zachowania i osobowości, zaproponowany przez psychologa Jeffreya Alana Graya w 1970 roku. Model ten został dobrze potwierdzony przez późniejsze badania i jest powszechnie akceptowany wśród specjalistów. Gray wysunął hipotezę o istnieniu trzech systemów mózgowych odpowiedzialnych za kontrolowanie interakcji człowieka z otoczeniem: (behavioral inhibition system, BIS), (behavioral activation system, BAS) oraz (fight, flight, freeze system, FFFS).
BIS wiąże się z wrażliwością na karę i motywacją do jej unikania. BAS jest związany z wrażliwością na nagrodę i motywacją do dążenia do niej (podejmowania inicjatywy). Natomiast FFFS odpowiada za reakcje strachu i sposób, w jaki jednostka na ten strach reaguje.
Istnieją dowody na to, że BIS i BAS są powiązane z kontrolą nastroju – pozytywne lub negatywne emocje pojawiają się w odpowiedzi na nagrodę lub karę. Osoby o wysokim poziomie aktywności BAS określa się jako ekstrawertywne i towarzyskie, natomiast te o wysokim poziomie BIS jako bardziej powściągliwe i introwertywne.