mały|Obszar ziemi stężyckiej w 1792 r. Gwara ziemi stężyckiej – gwara języka polskiego używana dawniej przez mieszkańców ziemi stężyckiej, której obszar obejmował m.in. dzisiejsze okolice Dęblina, Ryk, Łaskarzewa, Żelechowa, Maciejowic, Okrzei, Adamowa i Przytoczna na granicy obecnych województw mazowieckiego i lubelskiego. Gwara ziemi stężyckiej to forma przejściowa pomiędzy dialektem mazowieckim a dialektem małopolskim. Obecnie gwara ta prawie całkowicie zanikła, zastąpiona przez standardową polszczyznę.
Jej głównym badaczem był Stefan WarchołStefan Warchoł, Gwary dawnej Ziemi Stężyckiej, 1967.
Cechy charakterystyczne
Do charakterystycznych cech gwary ziemi stężyckiej należą: Zmiękczanie za pomocą spółgłosek j oraz ch′, np.: wjater (wiatr) pjoch (piach) pchieśń (pieśń) Wymowa spółgłosek w′ oraz f′ jako spółgłosek j lub ch′, np.: jater (wiatr) kjotek (kwiatek) cłojek/cłochiek (człowiek) pastchisko (pastwisko) Wymowa spółgłoski m′ jako mj, np. mjasto (miasto) Zanik miękkości w grupach św′, ćw′ i dźw′ (w północnej części ziemi stężyckiej), np.: śwat (świat) ćwartka (ćwiartka) śwynia (świnia) niedźwodek (niedźwiadek) Podwajanie spółgłoski s, np.: jess (jeż) lass (las) łossa (osa) Podwajanie spółgłoski n (w północnej części ziemi stężyckiej), np.