Samoobsługa w bibliotekach Rozwój książkomatów wiąże się z szerszym nurtem automatyzacji i samoobsługi w bibliotekach. Od lat 90. XX wieku w bibliotekach akademickich i publicznych zaczęto stosować kioski samoobsługowe do wypożyczeń, początkowo oparte na kodach kreskowych, a następnie na technologii RFID, która umożliwia jednoczesne odczytanie kilku egzemplarzy oraz integrację funkcji wypożyczenia i zabezpieczenia przed wyniesieniem bez rejestracji. Od początku XXI wieku na tej bazie zaczęto tworzyć zewnętrzne urządzenia samoobsługowe: automaty biblioteczne i szafy skrytkowe podłączone do systemów bibliotecznych. Dostawcy komercyjni wprowadzili rozwiązania określane jako library book vending machines, umożliwiające pobieranie i zwrot materiałów z dala od budynku biblioteki, często przez 24 godziny na dobę.
Rozwój w XXI wieku W latach 2010 — 2020 książkomaty i inne automaty biblioteczne zaczęły pojawiać się w bibliotekach publicznych i szkolnych wielu krajów jako sposób na rozszerzenie dostępu do zbiorów. W Stanach Zjednoczonych i Kanadzie wykorzystywane są m.in. w dzielnicach pozbawionych tradycyjnych filii bibliotecznych, gdzie automat pełni funkcję „mini-biblioteki” dla posiadaczy kart bibliotecznych.