Teoria autodeterminacji a. teoria samostanowienia (ang. Self-Determination Theory, SDT) – makroteoria motywacji i osobowości opracowana przez Edwarda L. Deciego i Richarda M. Ryana, opisująca wpływ warunków społecznych i kulturowych na rodzaj oraz jakość ludzkiej motywacji, rozwój i dobrostan psychiczny. Zgodnie z jej założeniami, ludzie posiadają trzy podstawowe potrzeby psychologiczne – autonomii, kompetencji i relacyjności – których zaspokojenie sprzyja motywacji autonomicznej, integracji zachowania oraz dobremu funkcjonowaniu, a chroniczne frustrowanie wiąże się z obniżonym dobrostanem i różnymi formami nieprzystosowania.
Teoria autodeterminacji obejmuje sześć powiązanych ze sobą „mini-teorii”, które opisują m.in. motywację wewnętrzną i zewnętrzną, proces internalizacji norm i wartości, orientacje przyczynowe jednostki, podstawowe potrzeby psychologiczne, treści celów oraz motywację w relacjach interpersonalnych. SDT jest szeroko stosowana w badaniach nad edukacją, funkcjonowaniem w pracy, zdrowiem, sportem, relacjami społecznymi oraz korzystaniem z nowych technologii.