Ochrona przyrody w Polsce Ludowej – miała na celu systemowe zabezpieczenie zasobów przyrodniczych Polski poprzez tworzenie rezerwatów przyrody, parków narodowych i ochronę gatunków roślin oraz zwierząt. Wprowadzała obowiązek państwowej kontroli nad korzystaniem z przyrody, kładąc podwaliny pod nowoczesną politykę ochrony środowiska.

Historia Stan przyrody po II wojnie światowej był wypadkową ogromnych zniszczeń spowodowanych działaniami militarnymi, zmian społecznych oraz gwałtownych przekształceń gospodarczych w pierwszych latach odbudowyMałgorzata Podolak, Ochrona środowiska naturalnego w Polsce Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K, Politologia 8, 103-118 2001.Łukasz Zbucki (red.), Ochrona przyrody i krajobrazu w Polsce, Akademia Bialska, Biała Podlaska 2025.. Mimo znacznego obciążenia środowiska w pierwszych latach po wojnie stopniowo odradzał się system ochrony przyrody. Reaktywowano przedwojenne parki narodowe, w tym Białowieski Park Narodowy, prowadzono działania mające na celu odbudowę populacji kluczowych gatunków, w szczególności żubra, oraz rozpoczęto organizowanie nowych rezerwatów przyrody. W latach pięćdziesiątych rozwijała się również ochrona gatunkowa, obejmująca zwłaszcza rzadkie i zagrożone gatunki roślin oraz zwierząt.