Gomfos zielony (Gomphosus varius) – protogyniczny gatunek ryby z rodziny wargaczowatych (Labridae).

Taksonomia i etymologia Został po raz pierwszy opisany przez francuskiego przyrodnika Bernarda Germaina de Lacepède w 1801 roku w jego dziele Histoire naturelle des poissons. Opis oparł na ilustracji z manuskryptu autorstwa , francuskiego odkrywcy i przyrodnika, przedstawiającej okazy z Tahiti na Wyspach Towarzystwa w Polinezji Francuskiej.

Nazwa rodzajowa Gomphosus pochodzi od greckiego słowa „γονφοσ” (gomphos), oznaczającego „gwóźdź”, nawiązując do podłużnego pyska przedstawicieli rodzaju. Epitet gatunkowy varius pochodzi z łaciny i oznacza „różny”, co nawiązuje do zmiany płci, która zachodzi u gomfosa zielonego w trakcie jego życia.

Pozycja filogenetyczna Chociaż Gomphosus jest klasyfikowany jako odrębny rodzaj, badania filogenetyczne sugerują, że jest częścią rodzaju Thalassoma, co oznaczałoby, że rodzaj Thalassoma w tradycyjnym rozumieniu jest parafiletyczny.

To pokrewieństwo filogenetyczne widać również po tym, że gomfos zielony czasami krzyżuje się w naturze z rybami z rodzaju Thalassoma, tworząc hybrydy.