Zakres działalności PNZ obejmował nie tylko nieruchomości ziemskie, lecz również związane z nimi składniki majątkowe, w tym zakłady przemysłu rolno-spożywczego (mleczarnie, młyny, olejarnie, przetwórnie, masarnie, itp.), warsztaty mechaniczne, zabudowania gospodarcze, a także inwentarz żywy i martwy Stefan Inglot (red.), Historia osadnictwa na Ziemiach Zachodnich i Północnych, PWN, Warszawa 1961, 15-16. . Utworzenie Państwowych Nieruchomości Ziemskich zapoczątkowało proces budowy scentralizowanego systemu zarządzania gruntami przejętymi przez państwo, które z mocy prawa stały się własnością Skarbu PaństwaPaństwowe Nieruchomości Ziemskie, Encyklopedia Ekonomiczno-Rolnicza, PWRiL, Warszawa 1984, s. 515Wacław Rogala, Działalność Państwowych Nieruchomości Ziemskich 1946-1948, [w:] Początki socjalistycznej gospodarki rolnej w Polsce w latach 1946-1948, „Rocznik Muzeum Rolnictwa w Szreniawie”, t. V, Warszawa 1972, s. 22-36.