Benko Merbota z Żabokruk (występujący również jako Benko Merbocic; ur. w XIV wieku, zm. po 1413) – polski rycerz pochodzenia saskiego lub śląskiego, urzędnik ziemski w czasach panowania Władysława II Jagiełły, sędzia ziemski halicki, starosta przemyski oraz sanocki. Jest postacią kluczową dla historii osadnictwa na Rusi Czerwonej i protoplastą rodu Humnickich.

Życiorys i kariera urzędnicza Wywodził się z rodu Merbociców, pieczętował się herbem Pawęża (utożsamianym niekiedy z odmianą herbu Gozdawa). Nazwisko rodowe Merbocic sugeruje korzenie w rycerstwie przybyłym na tereny polskie z zachodu, które uległo pełnej asymilacji. Jego przydomek pochodzi od miejscowości Żabokruki położonej w pobliżu HaliczaAdam Fastnacht, Osadnictwo ziemi sanockiej w latach 1340–1650, Wrocław 1962, s. 145-147..

Jako jeden z zaufanych urzędników króla Władysława Jagiełły, Benko odgrywał istotną rolę w procesie integracji administracyjnej i prawnej ziem przyłączonych do Korony. W latach 1409–1413 sprawował urząd sędziego ziemskiego halickiego. W dokumentach z tego okresu wymieniany jest również jako starosta przemyski i sanocki, co sytuowało go w gronie najpotężniejszych urzędników lokalnych ówczesnej południowo-wschodniej PolskiKazimierz Przyboś, Urzędnicy województwa ruskiego XIV–XVIII wieku, Wrocław 1987, s.