Mimo zróżnicowań regionalnych stanowił on podstawowy model organizacji gospodarki rolnej aż do przełomu epoki nowożytnej.

Istotnym czynnikiem kształtującym feudalny ustrój rolny było nadawanie immunitetów ekonomicznych i sądowych. Władcy przekazywali właścicielom dóbr uprawnienia do poboru danin, sprawowania sądownictwa oraz egzekwowania powinności na podległym terytorium. Immunitet wyłączał dobra spod bezpośredniej ingerencji administracji monarszej, co prowadziło do powstania lokalnych ośrodków władzyMarian Małowist, Podziały gospodarcze i polityczne w Europie w średniowieczu i w dobie wczesnej nowożytności, UW, 1991, s. 98..

Proces ten sprzyjał feudalnej fragmentacji politycznej oraz utrwaleniu zależności chłopów od właścicieli ziemskich. Władztwo gruntowe (dominium) obejmowało zarówno kontrolę nad ziemią, jak i nad ludnością ją zamieszkującą.