1588 Wskutek sztormów hiszpańska Wielka Armada poniosła klęskę w walce/w starciu z flotą z flotą angielską dowodzoną przez Francisa Drake’a w Kanale La Manche. Wydarzenie to osłabiło pozycję Hiszpanii na morzach i utrudniło jej łączność z koloniami w Ameryce oraz zapoczątkowało potęgę morską Anglii. W Paryżu podczas tzw. „Dnia barykad” 12 maja powstanie katolickie zmusiło króla Henryka III do ucieczki. urodził się Tomasz Hobbes, angielski filozof i myśliciel polityczny, teoretyk państwa i prawa, przedstawiciel materializmu XVII wieku (zm. 1679). po śmierci Fryderyka II królem Danii i Norwegii oraz księciem Szlezwik-Holsztynu został jedenastoletni Chrystian IV (panował do 1648). Rosyjski Kościół Prawosławny uniezależnił się od patriarchatu w Konstantynopolu.
1589 2 sierpnia dominikanin Jacques Clément zamordował króla Henryka III. Wraz z jego śmiercią wygasła dynastia Walezjuszy. Królem Francji został Henryk IV z dynastii Burbonów, od 1569 przywódca hugenotów. W czasie panowania zakończył wojnę z Filipem II, wzmocnił gospodarkę, rozwijał rolnictwo i manufaktury, ograniczył wpływy możnych, przygotowywał wojnę z Habsburgami. Został zamordowany w 1610 przez fanatyka Ravaillaca. W Moskwie ustanowiono niezależny od Bizancjum (Konstantynopolu) patriarchat prawosławny.