Na początku XXI wieku na Ukrainie istniały trzy główne kościoły prawosławne: autonomiczny Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego, będący jedynym kanonicznie uznanym, dalej wspomniany Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego oraz Ukraiński Autokefaliczny Kościół Prawosławny, przy czym te ostatnie były przez pozostałe cerkwie autokefaliczne uważane za niekanoniczne.

W 2014 roku Rosja zajęła ukraiński Krym, wobec czego Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego pozostał obojętny. Prezydent Ukrainy Petro Poroszenko zwrócił się do patriarchy konstantynopolitańskiego Bartłomieja I o nadanie autokefalii ukraińskiej CerkwiWar and the Church in Ukraine. United States Institute of Peace, 2024-07-16 .. Starania o takie usamodzielnienie datują się już od lat 90. XX wieku, choć oficjalnie Ukraina wystąpiła z wnioskiem dopiero w 2018 rokuFALLAS Amy, Orthodox Schism Reveals Political Dynamics in Russia and Ukraine | Columbia | Journal of International Affairs. jia.sipa.columbia.edu..