thumb|Toshizō Hijikata
(ur. 31 maja 1835 w Hino, zm. 20 czerwca 1869) – zastępca dowódcy Shinsengumi, niewielkiej grupy japońskich szermierzy pełniących funkcje policyjne w Kioto i starającej się bezskutecznie przeciwstawiać restauracji Meiji w 1868.
Życiorys
Hijikata urodził się w 1835 w obecnym Hino (przedmieścia Tokio). Był najmłodszym z sześciorga dzieci zamożnego rolnika. Należał do najlepszych uczniów dojo Shieikan prowadzonego przez Isami Kondō, mistrza stylu Tennen Rishin-ryū. Rozpieszczany w dzieciństwie, podobno był złośliwy dla wszystkich poza swoją rodziną i przyjaciółmi. Zmieniło się to jednakże w 1864, gdy 21-letni samuraj z klanu Aizu, znany z lojalności wobec siogunatu Tokugawów i sprzeciwiania się lojalistom cesarskim, został zmuszony do popełnienia seppuku (rytualnego samobójstwa). Podczas pogrzebu Hijikata publicznie płakał.
W tym samym roku, Hijikata utworzył wraz z Isami Kondō Shinsengumi (początkowo grupa działała jako Rōshigumi). Kondō wraz z dwoma innymi (Kamo Serizawa i Nishiki Niimi) byli dowódcami grupy, podczas gdy Hijikata został jednym z kilku zastępców. Shinsengumi pełniło funkcje policyjne w Kioto, zwalczając działalność tzw. lojalistów opowiadających się za przywróceniem władzy cesarzowi.