Opłaty za studia zasilają zaś bezpośrednio budżet uczelni.

Niemiecki system szkolnictwa wyższego wzbogacony jest również o prywatne szkoły wyższe, ale są one w mniejszości.

Badania naukowe prowadzone są nie tylko przez naukowców zatrudnionych w szkołach wyższych (państwowych lub prywatnych), lecz także przez instytuty badawcze, które podlegają innemu prawodawstwu niż uczelnie.

Wilhelm von Humboldt jako pruski urzędnik państwowy w 1910 roku przyczynił się do powołania Berliner Universität. Idee Humboldta wywarły wpływ na ówczesny obraz uniwersytetu. Przetrwały po współczesność i dlatego też wspomina się o klasycznym modelu/ideale niemieckiego uniwersytetu (model Humboldta). W jego centrum znajdują się jedność badań i nauczania oraz możliwość swobodnego, w samotności i wolności myśli, zdobywania i powiększania wiedzy. Od tego czasu dokonało się przejście od instytucji o charakterze elitarnym, z ograniczonym dostępem, do uniwersytetów o charakterze masowym, które otworzyły się na szerokie masy ludności ze wszystkich klas społecznych, co miało podnieść gwarancję realizacji zasady równości szans. Proces ten skutkował m.in.