Trzecim jest wzbogacona postać prezentyzmu, rozwijana przez . Zaproponowano też dalsze warianty tej teorii.
Teorię ruchomego reflektora można rozszerzyć tak, by obejmowała nie tylko rozróżnienie między jednym momentem czasu a innym, lecz także rozróżnienie między jedną świadomością a inną. Wariant tej teorii odgrywa ważną rolę w fabule powieści Freda Hoyle'a , która łączy ideę ruchomego reflektora z .
Krytyka Jednym z klasycznych zarzutów wobec teorii ruchomego reflektora jest to, że metafora „przesuwającego się” reflektora sama nie wyjaśnia upływu czasu, lecz jedynie go obrazuje. W tej postaci teoria ma prowadzić do regresu odwołań do kolejnych „wyższych” poziomów czasu, które miałyby wyjaśniać sam ruch reflektora.
W nowszej literaturze dyskutowany jest także zarzut, że klasyczna wersja teorii trudno daje się pogodzić ze szczególną teorią względności, jeśli wymaga globalnie wyróżnionej teraźniejszości. Omawia się również zarzut epistemiczny: skoro wszystkie chwile istnieją, teoria musi wyjaśnić, skąd podmiot miałby wiedzieć, że znajduje się właśnie w obiektywnie teraźniejszym momencie.
Przypisy
Kategoria:Filozofia czasu i przestrzeni