Rosja wykorzystywała z kolei pozycję dominującego dostawcy gazu ziemnego do Europy; w kwietniu 2022 roku Gazprom wstrzymał dostawy do Polski i Bułgarii po odmowie płatności w rublach.
Polska LaBelle (2023) wskazuje Polskę jako przykład państwa, które podjęło dywersyfikację energetyczną w reakcji na wykorzystywanie zależności gazowej jako narzędzia nacisku politycznego przez Rosję. W kwietniu 2022 roku Gazprom wstrzymał dostawy gazu do Polski po odmowie płatności w rublach. Uruchomienie Baltic Pipe (2022) i rozbudowa terminalu LNG w Świnoujściu przekształciły Polskę z odbiorcy uzależnionego od jednego dostawcy w hub przesyłowy dla regionu.
Reakcje i fragmentacja Państwa będące celem przymusu sieciowego podejmują działania obronne. Rosja rozwinęła system SPFS jako alternatywę dla SWIFT, a Chiny system CIPS do rozliczeń w renminbi. UE przyjęła (2024) z limitem 65% zużycia od jednego dostawcy oraz RODO i akt o rynkach cyfrowych, ograniczające efekt panoptykonu w infrastrukturze cyfrowej. Farrell i Newman ostrzegają, że fragmentacja sieci zmniejsza efektywność ekonomiczną, ale niekoniecznie eliminuje asymetrie.
Zobacz też sankcje międzynarodowe SWIFT surowce krytyczne protekcjonizm wojna hybrydowa
Przypisy
Kategoria:Geopolityka Kategoria:Polityka gospodarcza