Reprezentacja Związku Radzieckiego w szachach – drużyna męska (w przypadku olimpiad drużyna open) reprezentująca Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w szachowych rozgrywkach międzynarodowych. W okresie swojego istnienia była najbardziej utytułowaną drużyną świata: 18 razy wygrała olimpiadę szachową, dwukrotnie mistrzostwo świata i dziewięciokrotnie mistrzostwo Europy.
Historia Kluczowym czynnikiem rozwoju szachów w ZSRR była polityzacja tej dyscypliny. Już w 1920 roku uwzględniono szachy w programie szkolenia przedpoborowego, jako rozwijające cechy duchowe. Kluczowe decyzje dla rozwoju radzieckich szachów nastały wraz z początkiem zimnej wojny. Radzieckie kierownictwo potraktowało wówczas szachy jako istotne narzędzie konfrontacji politycznej i ideologicznej z Zachodem. W tym celu państwo stworzyło system szkolnictwa szachowego, obejmujący zrozumienie pozycji, debiuty, końcówki oraz trening fizyczny i mentalny.