Dla stałej kosmologicznej i jej gęstość nie zmienia się w czasie; wartości różne od −1 lub zmienne w czasie prowadzą do innych historii ekspansji i innych scenariuszy końca.

Ograniczenia obserwacyjne Klasyczne modele Friedmana wiązały przyszłość Wszechświata przede wszystkim z jego średnią gęstością: zbyt duża gęstość mogłaby zatrzymać ekspansję i doprowadzić do ponownego zapadania, natomiast zbyt mała sprzyjałaby wiecznemu rozszerzaniu. Odkrycie przyspieszającej ekspansji pod koniec XX wieku przez dwa niezależne zespoły badające supernowe typu Ia wprowadziło do tego obrazu zasadniczą rolę ciemnej energii. Wyniki te zaczęto wkrótce interpretować jako argument za dodatnim wkładem stałej kosmologicznej lub podobnego składnika energii próżniowej w bilansie kosmologicznym.

Bilans kosmologiczny doprecyzowuje się dziś łącząc kilka niezależnych klas pomiarów: anizotropie mikrofalowego promieniowania tła, wielkoskalowy rozkład galaktyk i barionowe oscylacje akustyczne (, BAO), pomiary supernowych typu Ia oraz dane słabego soczewkowania grawitacyjnego. Wyniki misji Planck z 2018 dają parametry gęstości spójne z geometrią bliską płaskiej (|ΩK| poniżej rzędu kilku procent), gęstością materii ΩM ≈ 0,315 i wkładem ciemnej energii bliskim ΩΛ ≈ 0,685, w zgodzie z prostym modelem ΛCDM.