thumb|Mapa z 1664 roku thumb|Nowy Amsterdam na rycinie z 1662 roku Nowy Amsterdam () – XVII-wieczna holenderska osada kolonialna w Ameryce Północnej, ośrodek administracyjny Nowych Niderlandów, ulokowana na południowym krańcu wyspy Manhattan, stanowiąca zaczątek miasta Nowy Jork.
Historia Założenie i rozwój Początki kolonii wiążą się z działalnością Holenderskiej Kompanii Zachodnioindyjskiej. W 1624 roku pierwsi holenderscy osadnicy wylądowali na pobliskiej wyspie (wówczas nazwanej Noten Eylandt), a niedługo później rozpoczęto zagospodarowywanie południowego krańca wyspy Manhattan. W 1626 roku dyrektor generalny kolonii, Peter Minuit, dokonał formalnego zakupu Manhattanu od lokalnych Indian z plemienia Lenape za towary handlowe o równowartości 60 guldenów. Nie wiadomo jak ową transakcję interpretowała ludność rdzenna, której prawdopodobnie obca była europejska koncepcja własności ziemi. Możliwe, że w ich rozumieniu Holendrzy płacili prawo do współkorzystania z terenu, bądź czasową dzierżawę.