Nawałnica z lipca 2009 – rozległy układ burzowy typu derecho, który przeszedł przez Czechy i Polskę 23 lipca 2009 roku. Burza przemieszczała się z południowego zachodu na północny wschód jako mezoskalowy układ konwekcyjny (MCS), osiągając w późniejszej fazie postać bow echo. Zjawisko spowodowało jedne z największych zniszczeń wywołanych przez wiatr prostoliniowy w Polsce po 1989 roku. Według bilansu Państwowej Straży Pożarnej i mediów śmierć poniosło 8 osób, a 82 zostały ranne. Późniejsze opracowania meteorologiczne wskazują jednak, że liczba ofiar śmiertelnych mogła wynieść co najmniej 10.
Tło meteorologiczne W drugiej połowie lipca 2009 roku nad Europą Środkową przebiegał aktywny front chłodny oddzielający gorącą i wilgotną masę powietrza zwrotnikowego od chłodniejszego powietrza polarnego morskiego. Polska znajdowała się na skraju niżu z centrum nad Wyspami Brytyjskimi, Niż znajdował się również nad Półwyspem Iberyjskim, skąd nadciągało gorące i wilgotne powietrze. Wysoka chwiejność atmosfery (CAPE przekraczające lokalnie 2500 J/kg), silny uskok wiatru oraz obecność prądu strumieniowego stworzyły warunki sprzyjające rozwojowi trwałego mezoskalowego układu konwekcyjnego.