Matka partyzanta (ros. Мать партизана) – obraz olejny namalowany przez rosyjskiego malarza i grafika w latach 1943–1950, znajdujący się w zbiorach Galerii Tretiakowskiej w Moskwie. Obraz uważa się za jedno z najbardziej doniosłych dzieł artysty i jedno z najbardziej dramatycznych płócien całej radzieckiej sztuki wojennej.

Opis W momencie wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej w czerwcu 1941 roku (w radzieckiej i rosyjskiej literaturze i historiografii nazywanej wielką wojną ojczyźnianą), Siergiej Gierasimow był już uznanym artystą. Większość jego obrazów poświęcona była życiu na rosyjskiej wsi.

„Matka partyzanta”, która eksploruje bohaterstwo przeciętnego obywatela radzieckiego w czasie wojny, nie była wyjątkiem. W centralnej części obrazu dumnie stoi matka sowieckiego partyzanta. Jak ujął to sam artysta: „Chciałem przedstawić w jej wizerunku wszystkie matki, które wysłały swoich synów na wojnę”. Kobieta nie daje się zastraszyć niemieckiemu najeźdźcy. Za nią znajduje się jej ojczyzna, zbezczeszczona przez wroga i przesiąknięta krwią jej bliskich. Niemiecki oficer na tle bosej Rosjanki wydaje się żałosny, czując ogromną siłę gniewu ludu. Oświetlona słońcem i silna chłopka, stoi na tle płonącej wsi. Jej twarz nosi surowe znamię wielkiego cierpienia, ale jest to cierpienie dumnej i dzielnej kobiety.