Wolny pan zachowywał część praw stanowych i patrymonialnych, w tym związki z odrębnym sądownictwem dóbr, jednak zakres tych uprawnień był ograniczony przez pruską administrację państwową.
Po jego śmierci godność wolnego pana stanowego Bytomia objął Karol Łazarz Henckel von Donnersmarck, właściciel dóbr siemianowickich i jeden z przedstawicieli rodu zaangażowanych w rozwój górnośląskiego przemysłu.
Małżeństwo i potomstwo
10 stycznia 1784 roku Eliasz Maksymilian poślubił Charlottę, hrabiankę von Roedern z domu Hohlstein, urodzoną w 1754 roku i zmarłą w 1830 roku.
Z małżeństwa pochodzili:
Ludwik Maksymilian Henckel von Donnersmarck (1785–1788); Aleksander Erdmann Henckel von Donnersmarck (1786–1787); Natalia Henckel von Donnersmarck (1789–1875), od 1812 roku żona Erdmanna Gustawa von Roederna; Amalia Karolina Erdmuta Henckel von Donnersmarck (1789–1861), od 1825 roku żona pułkownika Karola von Roederna.
Obaj synowie zmarli w dzieciństwie, dlatego Eliasz Maksymilian nie pozostawił męskiego potomka. Godność wolnego pana stanowego Bytomia przeszła po jego śmierci na przedstawiciela innej gałęzi rodu, zgodnie z obowiązującą zasadą senioratu.
Śmierć