Rozmieszczenie stanowisk jest silnie skupione. Ze 114 znanych wykryć 89 to spotkania wzrokowe, a 25 – wykrycia wyłącznie po głosie lub z niewielkim kontaktem wzrokowym. Aż 104 ze 114 wykryć przypada na las pedymentowy w promieniu 10 km od rzeki Lomami, ze zgęszczeniem w okolicy czterech z sześciu wielkich meandrów w sektorze Courbure. Na obszarze mozaiki białych piasków gatunek stwierdzono tylko w dwóch miejscach: na wyspach lasu rosnącego na wyniesionym gruncie na zachód od Lilo, poza zasięgiem sezonowych zalewów.

Taksonomia i odkrycie thumb|left|Najbliższą krewną Colobus congoensis jest gereza czarna Gatunek został opisany 15 lipca 2026 roku na łamach czasopisma PLOS ONE przez międzynarodowy zespół kierowany przez Johna A. Harta, Juniora D. Amboko i Kate M. Detwiler, z udziałem badaczy m.in. z Lukuru Wildlife Research Foundation, Frankfurckiego Towarzystwa Zoologicznego, oraz Uniwersytetu Yale.

Historia odkrycia