Po zajęciu przez Armię Czerwoną obszarów Europy Środkowej po Łabę ZSRR rozpoczął proces sowietyzacji zajętych terytoriów i budowę systemu państw satelickich, początkowo pod fasadą demokracji parlamentarnej i rządów wielopartyjnych, faktycznie podporządkowanych Moskwie. Pozostałe rządy europejskie pozostały w zasięgu wpływów USA. W Niemczech alianci ustanowili strefy okupacyjne czterech mocarstw – USA, Wielkiej Brytanii, ZSRR i Francji (którą na konferencji jałtańskiej uznano za czwarte mocarstwo okupacyjne). Konferencja aliancka w San Francisco poprzez uchwalenie 26 czerwca 1945 Karty Narodów Zjednoczonych powołała Organizację Narodów Zjednoczonych (ONZ) mającą utrzymać na świecie pokój. Polska nie uczestniczyła w konferencji, wskutek sporu między Zachodem (uznającym Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie za legalnego reprezentanta Polski), a ZSRR (żądającym uznania ustanowionego przez siebie Rządu Tymczasowego RP). Zdolność działania Rady Bezpieczeństwa ONZ ograniczona była jednak przez prawo weta tzw. członków stałych Rady Bezpieczeństwa (USA,ZSRR, Wielka Brytania, Francja, Chiny) – zwycięskich mocarstw koalicji antyhitlerowskiej. W związku z tym ONZ zostało przekształcone w forum polemik, często wykorzystywane przez ZSRR jako trybuna propagandowaGarthoff 1994, s. 401..
Konferencja poczdamska i klęska Japonii