W XIX wieku, podczas czeskiego odrodzenia narodowego, liberalni i protestanccy działacze uczynili z Husa oraz tradycji husyckiej ważne symbole czeskiej tożsamości. W tej interpretacji jego śmierć symbolizowała zarówno konflikt z Kościołem rzymskim, jak i opór Czechów wobec obcych wpływów. Rozpowszechnienie takiego obrazu sprzyjało rozwojowi postaw antyklerykalnych i obojętności religijnej, nie prowadząc jednak do powszechnego przechodzenia Czechów do Kościołów protestanckich.
Drugim ważnym elementem pamięci historycznej były następstwa klęski czeskich stanów w bitwie na Białej Górze w 1620 roku. Zwycięstwo Habsburgów doprowadziło do ograniczenia autonomii ziem czeskich, konfiskaty majątków uczestników powstania, emigracji części niekatolickich elit oraz wspieranej przez państwo rekatolicyzacji. Kościół katolicki stał się jednym z filarów odbudowy władzy habsburskiej, a sojusz tronu i ołtarza był później przedstawiany w narodowej historiografii jako narzędzie politycznego, religijnego i kulturowego podporządkowania Czech.