mały|Pomnik Henryka Sienkiewicza na szczycie kopca jego imienia w Okrzei, w głębi widoczna Wola Okrzejska W 1869 debiutował jako dziennikarz. „Przegląd Tygodniowy” wydrukował jego recenzję sztuki teatralnej, a „Tygodnik Ilustrowany” zamieścił rozprawkę historyczno-literacką o Mikołaju Sępie Szarzyńskim. Sienkiewicz pisał pod pseudonimem „Litwos” do „Gazety Polskiej” oraz „Niwy”. W 1873 objął w „Gazecie Polskiej” stały felieton Bez tytułu, a w 1875 cykl Chwila obecna. Od 1874 prowadził dział literacki w „Niwie”.

W 1872 wydał powieść Na marne oraz Humoreski z teki Worszyłły, a następnie Stary sługa (1875), Hania (1876), oraz Selim Mirza (1877). Trzy ostatnie utwory nazywane są małą trylogią. Bywał w popularnych w owym czasie salonach warszawskich: u swej krewnej Jadwigi Łuszczewskiej, znanej pod literackim pseudonimem Deotyma, oraz u aktorki Heleny Modrzejewskiej. mały|Portret Henryka Sienkiewicza w stroju safari Wraz z Heleną Modrzejewską i grupą znajomych wybrał się w podróż do USA w lutym 1876Por.: film dokumentalny Włodzimierza Szpaka „Impuls amerykański. Rzecz O Henryku Sienkiewiczu” (2001), o którym w dzienniku „Rzeczpospolita” w dodatku „Tele 35” z 13–19 kwietnia 2001 – Agnieszka Kwiecień pisała: „Z życiorysu noblisty Włodzimierz Szpak wybrał przede wszystkim epizod amerykański.