Kontakty te prowadziły zarówno do niszczenia dawnych instytucji, jak i do powstawania nowych praktyk łączących elementy różnego pochodzenia.
W XIX wieku industrializacja i urbanizacja sprzyjały rozwojowi publicznych koncertów, teatrów operowych, konserwatoriów, wydawnictw i prasy muzycznej. W europejskiej muzyce artystycznej romantyzm łączył nacisk na indywidualną z rozwojem pieśni, muzyki fortepianowej, symfonii, dramatu muzycznego i programów narodowych. Twórczość Fryderyka Chopina należała do międzynarodowego obiegu kultury pianistycznej, natomiast opery i pieśni Stanisława Moniuszki stały się ważną częścią kultury społeczeństwa pozbawionego własnego państwa. Poza Europą podbój kolonialny, reformy państwowe, migracje i rozwój miast zmieniały systemy mecenatu, i ; miejscowi muzycy nie przejmowali jednak biernie wzorów europejskich, lecz wybierali i przekształcali zapożyczenia. Wynalezienie fonografu pod koniec stulecia zapoczątkowało epokę , w której wykonanie mogło być powielane, sprzedawane i słuchane niezależnie od miejsca oraz czasu jego powstania.