Tytułowe słowo „wiązanie” wywodzi się od nieużywanego już dzisiaj znaczenia prezentu imieninowego, ew. może też być bardziej dosłownym odniesieniem do „wiązania liter”, czyli składania z nich sylab.
Treść i kompozycja Książka, przeznaczona do nauki czytania, składała się z krótkich tekstów o strukturze dialogowej, pełnych sformułowań moralizatorskich. Teksty na początku książki krótkie, a literki duże. W kolejnych częściach książki font się zmniejszał, a teksty wydłużały. Miała też cztery litografowane ilustracje do tekstu. Późniejsze wydania zawierały pewne zmiany, np. wydanie z 1886 roku miało osiem ilustracji.
Wiązanie Helenki składa się z czterech części. Pierwsza ma charakter elementarzowy i obejmuje alfabet, sylabizowanie, czytanie krótkich zdań oraz poznawanie liczb. Druga przedstawia codzienne życie Helenki – jej zwyczaje, pożywienie, zajęcia i zabawy – oraz zawiera treści mające uwrażliwiać dziecko na sytuację ludzi ubogich. Trzecia część zawiera kilkanaście krótkich powiastek moralizujących, poświęconych m.in. dobroczynności, posłuszeństwu wobec rodziców, szacunkowi dla cudzej własności oraz właściwemu zachowaniu.