mały|Sylwetka Johna Browna z dewizą („światło medycyny”), zamieszczona w Brownizm – doktryna medyczna sformułowana przez szkockiego lekarza Johna Browna (1735–1788) i wyłożona w wydanym po łacinie dziele (1780). Sprowadzała wszystkie choroby ogólne do jednej przyczyny: nieprawidłowego poziomu pobudzenia organizmu wywoływanego przez bodźce zewnętrzne. Zdrowie miało polegać na umiarkowanym poziomie pobudzenia, choroba zaś na odchyleniu od niego w jedną z dwóch stron – ku nadmiernemu pobudzeniu (stan steniczny) albo ku jego niedostatkowi (stan asteniczny). Z tak uproszczonej patologii wynikała równie prosta terapia: dobieranie słabszych lub silniejszych bodźców zależnie od stanu pobudzenia chorego, przy czym szczególne znaczenie miały alkohol i opium. Współczesna medycyna nie uznaje ani tego wyjaśnienia chorób, ani opartego na nim leczenia. Zdaniem centralne dla doktryny pojęcie pobudliwości pozostaje ideą, której oparta na redukcjonizmie medycyna naukowa przyjąć nie może.