Świat gry jest w dużej mierze dynamiczny a działania poszczególnych frakcji wpływają na sytuację gospodarczą i militarną. Gracz może uczestniczyć w tym systemie poprzez handel, wydobycie surowców i produkcję, a także budować własne stacje przemysłowe. Statki frakcji NPC przemieszczają się pomiędzy sektorami, prowadzą handel i uczestniczą w konfliktach, natomiast gospodarka jest powiązana z produkcją oraz zapotrzebowaniem na towary. Dzięki temu sytuacja w uniwersum może zmieniać się również bez bezpośredniego udziału gracza.
Produkcja X4: Foundations zostało opracowane przez Egosoft jako kolejna odsłona rozwijanej od 1999 roku serii X. Produkcja miała stanowić rozwinięcie rozwiązań znanych z wcześniejszych części, a jednocześnie przywrócić niektóre elementy rozgrywki, które zostały ograniczone w X Rebirth. Jednym z głównych założeń twórców było stworzenie rozbudowanego, dynamicznego świata, w którym poszczególne frakcje i ich gospodarki funkcjonują niezależnie od działań gracza.
Gra otrzymała płatne rozszerzenia, które rozbudowywały uniwersum o nowe frakcje, sektory, statki, stacje, misje i elementy fabularne. Rozwój gry obejmował również bezpłatne aktualizacje poprawiające działanie produkcji oraz dodające nowe funkcje i elementy rozgrywki.