Te same powiaty stały się w 1861 roku ogniskami skrajnego oporu, w których wskaźnik odmowy odrabiania pańszczyzny przekroczył 80%. Profil społeczny uczestników ruchu: kmiecie a ludność bezrolna Dane statystyczne dotyczące struktury demograficznej wsi weryfikują tezę, jakoby głównym motorem napędowym zrywów wiejskich był najuboższy, sproletaryzowany plebs: Rejony zachodnie i centralne: Obszary wokół Włocławka, Gostynina, Kalisza oraz Warszawy charakteryzowały się wysokim odsetkiem ludności bezrolnej (chałupnicy, komornicy, parobkowie), stanowiącej od 50% do ponad 60% ogółu mieszkańców wsi. Natężenie buntu utrzymało się tam na poziomie średnim lub niskim (w granicach 10–30%). Osoby bezrolne, pozbawione własnego warsztatu pracy oraz zaprzęgu, pozostawały ekonomicznie w pełni uzależnione od bieżącej płacy najemnej na folwarku i nie posiadały bazy materialnej do prowadzenia długotrwałego strajku biernego. Rejony wschodnie i południowe: W powiatach hrubieszowskim, zamojskim, krasnostawskim, kieleckim oraz opatowskim bezrolni stanowili niewielki odsetek ludności (poniżej 30%). Dominowali tam zamożni kmiecie osadzeni na stałych nadziałach.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Strajk chłopski w Królestwie Polskim (1861) · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.