thumb|Albit thumb|Labrador thumb|Diagram fazowy plagioklazów i skaleni alkalicznych

Plagioklazy – szereg minerałów skałotwórczych o składzie mieszanym z grupy skaleni (skalenie sodowo-wapniowe). Nazwa pochodzi z gr. plagios ‘ukośny’ i klao ‘łamię’ (lub klan ‘łamać’), co nawiązuje do kąta między płaszczyznami łupliwości, który jest nieco mniejszy od 90°.

Charakterystyka Plagioklazy mają skomplikowaną budowę wewnętrzną, w związku z czym ich podział ma charakter umowny. Na podstawie ilości i wzajemnych proporcji albitu i anortytu w poszczególnych plagioklazach wyróżnia się kolejno (w miarę stopniowego ubywania albitu i jednoczesnego zwiększania się zawartości anortytu):

+ Plagioklazy Nazwa % % Albit 100–90 0–10 Oligoklaz 90–70 10–30 Andezyn 70–50 30–50 Labrador 50–30 50–70 Bytownit 30–10 70–90 Anortyt 10–0 90–100 Czyste skalenie sodowe noszą nazwę albitu (wszystkie plagioklazy sodowe) i peryklinu (perykliny są albitami hydrotermalnymi, odpowiednikami adularów z grupy skaleni potasowych).

Układ krystalograficzny – trójskośny Twardość w skali Mohsa – 6 do 6,5 Łupliwość – doskonała Rysa – biała Gęstość – 2,61 do 2,7 g/cm³ Barwa – przezroczysty lub różne barwy Połysk – szklisty lub perłowy