Od XIV wieku Krużlowa była własnością zamożnej rycerskiej rodziny Pieniążków herbu Odrowąż. W 1470 r. jako właściciele wsi figurują bracia Jakub i Andrzej Prokopowie, natomiast w 1518 r. Agnieszka Pieniążkówna. Parafia w Krużlowej powstała w XIV wieku. Pierwsza wzmianka o kościele pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny pochodzi z 1520 r. Nie wiadomo, co właściwie oznacza termin „krużlowa”. Słownik Samuela Bogumiła Lindego wyjaśnia hasło „krużlik, kruże” jako dzban, czasza z uchem.
Nazwy pod jakimi występowała wcześniej Krużlowa mają niemieckie brzmienie, co może sugerować ich pochodzenie ze średniowiecznej niemczyzny, gdzie krause, krug oznaczają dzban, dzbanek, kufel. Istnieje przypuszczenie, że od tych słów wywodzą się używane w XV i XVI wieku wyrazy kruglik, króglik. Można postawić hipotezę, że miejscowość zawdzięcza swą nazwę położeniu i ukształtowaniu terenu, gdyż istotnie leży w kotlinie, co może się kojarzyć z wnętrzem naczynia. Na temat pochodzenia nazwy Krużlowa znana jest następująca legenda. Kiedy na tych terenach jeszcze nikt nie mieszkał, przejeżdżali tędy dwaj wędrowcy. Zachwycili się pięknem krajobrazu i postanowili chwilę odpocząć. Tak rozmawiali: „Ileż tu kamieni (krusz)”;