thumb|Brytyjski krążownik pancerny HMS „Devonshire” z 1905 thumb|Rosyjski „Ruryk” (II) – jeden z ostatnich i najsilniejszych krążowników pancernych thumb|Mało rozległe opancerzenie wczesnego typu krążowników Infanta Maria Teresa. thumb|Schemat opancerzenia i uzbrojenia krążowników pancernych typu Garibaldi z końca XIX w. thumb|Schemat opancerzenia i uzbrojenia francuskiego krążownika pancernego „Ernest Renan” z 1909 Krążownik pancerny, również krążownik opancerzony – klasa dużych okrętów artyleryjskich, powstała pod koniec XIX wieku, zanikła po I wojnie światowej. Jedna z dwóch podklas krążowników istniejących na przełomie XIX i XX wieku (obok krążowników pancernopokładowych).
Historia Krążowniki opancerzone były drugą powstałą chronologicznie podklasą krążowników, po krążownikach nieopancerzonych, z których się wywodziły. Pojawiły się w latach 70. XIX wieku. Za protoplastów krążowników pancernychR. Chesneau, E. Kolesnik, Conway’s... s.186. Należy zaznaczyć, że już jednak w latach 60. Francuzi budowali mniejsze wersje fregat pancernych do celów krążowniczych (typy Belliqueuse, Alma i La Galissonniere – tamże s. 301–302. uważa się rosyjski „Gienierał-admirał” (1875) i angielski HMS Shannon klasyfikowane różnie jako fregaty pancerne czy belted cruiser.