Średniowiecze i czasy nowożytne Jeszcze w pierwszej połowie XIV wieku był dominującą miejscowością na terenie będącym dziś obszarem gminy Konopnica. Pierwsza wzmianka o Motyczu zwanym w źródłach „Mothycz” pochodzi z 1317 roku, a więc w czasie otrzymania praw miejskich przez Lublin. W tym samym roku zezwolono na lokację kompleksu majątkowego Firlejów m.in. w Motyczu. W dokumentach od XIV do końca XVII wieku występuje jako wieś szlachecka. Nazwa wsi nie jest dotychczas wyjaśniona. Według jednej z teorii pochodzi ona od „motyki” czyli narzędzia do kopania ziemniaków, której miano używać w obronie przed nadciągającymi w XVII wieku Szwedami. Dwukrotnie, w 1317 i w 1330 r., król Władysław Łokietek przenosił Motycz na prawa średzkie. Do lat siedemdziesiątych XV wieku dobra motyckie były dziedziczone przez kolejnych potomków Ostasza, podstolego krakowskiego wymienionego w dokumentach Władysława Łokietka. Po śmierci Ostasza w 1340 r. Motycz znalazł się najprawdopodobniej w rękach kasztelana lubelskiego (1347–1359) Eustachego. W 1380 r. doszło do podziału majątku między męskimi potomkami Eustachego – Piotrem i Jakubem. Jakuba można uznać za protoplastę rodziny, która przyjęła przydomek Firlej. Dziewięć lat później, po śmierci Jakuba, właścicielami wsi zostali jego synowie – Jakub i Adam.