Anaksagoras jest pierwszym, który określił Zasadę Absolutną jako rozsądek (myślenie - nous, a nie rozum, logos), wprowadzając element duchowy. Jego zdaniem, zasada jest rzeczywistością nieskończoną, oddzieloną od reszty, sama w sobie, jest myśleniem i samookreślającą się działalnością. Anaksagoras nie skorzystał jednak w pełni z tej koncepcji i ostatecznie uznaje, iż duch to tylko pierwsze poruszenie w procesie mechanistycznymMatthias Vogt, 2004, Historia Filozofii dla wszystkich, s.49, przeł. Maria Skalska, Bauer-Weltbild Media (KDC), .. Duch ten, jak twierdzi Anaksagoras, ma charakter materialny (choć subtelniejszy), w przeciwnym wypadku nie mógłby oddziaływać z materią. Umysł istnieje więc w przyrodzie w sposób immanentny, jest istotą przyrody. Dlatego substancją jest to, co ogólne – nie bogowie, nie zasady zmysłowe, czy żywioły, ale myśl jako taka, myśl sama w sobie, myśl, która jest duszą.
Prócz tego istnieje zasada druga – zasada przyrody (homoiomerie ομοιομερη – zarodki wszystkich rzeczy, od όμοιος - podobny i μέρος - część)Diogenes Laertios, 1982 Żywoty i poglądy słynnych filozofów, ks. II, rozdz. 3, s. 84, przeł.