W dokumencie z 1426 roku widnieje wzmianka o tym, że wielki książę litewski Witold nadaje wieś Bielszczany Stok Maciejowi z Tykocina, jednak bardzo prawdopodobne, że nie jest to współczesny Białystok.
Między 1440 a 1444 rokiem tereny, na których leży Białystok, zostały zasiedlone pierwszymi osadnikami z ziemi kolneńskiej (nazywają oni rzekę i osadę Białym Stokiem), natomiast do dzisiejszych Dojlid przybywają mieszkańcy powiatu lidzkiego lub Bałtowie.Białystok subiektywnie W latach 1444–1447 przeszły one we władanie bojara żmudzkiego Jakuba Raczki Tabutowicza, herbu Łabędź, potomka bojara Klausucia (kolonizatora puszcz). Wybudował on w latach 1447–1450 pierwsze dwory w Dojlidach i Białymstoku, a także kościół w Białymstoku.Maroszek J., „Kościół katolicki na Podlasiu. Zbiór dokumentów erekcyjnych i funduszowych.”, Wyd. Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Białymstoku, Białystok 1999 Do 1541 roku osada Białystok pozostaje w rękach potomków Jakuba. Po bezpotomnej śmierci Mikołaja Bakałarzewicza, dobra Białystok przejmuje Katarzyna z Wołłowiczów.
Nowożytność