Ważnym elementem algorytmów szachowych jest system oceny pozycji. Nie ma praktycznej możliwości absolutnie dokładnej oceny pozycji, gdyż wiązałoby się to z koniecznością analizy miliardów sekwencji ruchów od aktualnej sytuacji na szachownicy aż do zakończenia partii. Gdyby istniała funkcja umożliwiająca dokładną ocenę pozycji problem gry w szachy uprościłby się do oceny każdego z kilkudziesięciu dostępnych w danym momencie ruchów, bez konieczności obliczania kolejnych.
Funkcje oceny pozycji są więc siłą rzeczy tylko przybliżone, choć są one stale udoskonalane. Funkcje te oceniają kilka prostych parametrów: pierwszym z nich jest przewaga materialna – każdy pion to 1 punkt, goniec i skoczek po 3, wieża 5, hetman zaś 9; bardziej zaawansowane funkcje mają dokładniej ustalone współczynniki wagi figur; duża przewaga materialna to prawie pewne zwycięstwo drugim jest przewaga pozycyjna zależna od układu figur na planszy; na przykład zablokowana figura jest warta mniej niż wolna, można też oszacować bezpieczeństwo króla, panowanie nad centrum planszy itd.; istnieją też znacznie bardziej złożone systemy oceny (niektóre korzystają np.