Baza monetarna – suma gotówki w obiegu i rezerw banków komercyjnych na rachunkach w banku centralnym, czyli łączna ilość pieniądza bezpośrednio wyemitowanego przez bank centralny. Baza monetarna jest czasami określana mianem zasobu pieniądza wielkiej mocy i oznaczana symbolami Bm, M0 bądź H. Baza monetarna to także jeden z agregatów pieniężnychZob. Rozdział 9, Podaż pieniądza i polityka pieniężna, [w:] Michael Burda, Charles Wyplosz: Makroekonomia. Podręcznik europejski, Warszawa: PWE, 2000..
Zgodnie z mnożnikowym modelem procesu kreacji pieniądza bank centralny może sterować wielkością podaży pieniądza poprzez limitowanie wielkości bazy monetarnej oraz ustalanie wysokości stopy rezerw obowiązkowych. W modelu tym relacja pomiędzy podażą pieniądza wyrażaną np. poprzez agregat M1 a bazą monetarna M0 jest następująca:
gdzie cc oznacza stopę preferencji gotówki (współczynnik wycieku gotówkowego) – czyli proporcję oszczędności, jaka jest utrzymywana w gotówce, zaś r – stopę rezerwy obowiązkowej wyznaczaną przez bank centralny. Wartość nosi nazwę mnożnika pieniężnego albo mnożnika kreacji pieniądza.