thumb|250px|Kostka OLAP Kostka OLAP () – struktura danych, która pozwala na szybką analizę danych. Przechowuje ona dane w sposób bardziej przypominający wielowymiarowe arkusze kalkulacyjne niż tradycyjną, relacyjną bazę danych. Można ją również zdefiniować jako zdolność manipulowania i analizowania danych z różnych punktów widzenia. Rozmieszczenie danych w kostkach pokonuje ograniczenia relacyjnych baz danych.
Kostki OLAP mogą być uważane za rozszerzenie dwuwymiarowej tabeli arkusza kalkulacyjnego. Na przykład przedsiębiorstwo może chcieć dokonać analizy danych finansowych w oparciu o produkt, czas, miasto, według rodzaju dochodu i kosztu i poprzez porównanie rzeczywistych danych z budżetem. Te dodatkowe metody dokonywania rozbioru danych są znane jako wymiary. Ponieważ w systemie OLAP może być więcej niż trzy wymiary, czasami używa się określenia hiperkostka (hypercube).
Budowa kostki Każda kostka składa się z wymiarów i miar, czyli analizowanych wartości. Przykładowa kostka danych zbudowana w oparciu o następujące wymiary: produkt, sklep oraz czas, gdzie w poszczególnych komórkach kostki znajdują się wartości miar, np.