Po raz pierwszy w dokumentach (w bulli protekcyjnej papieża Grzegorza IX) występuje 17 czerwca 1231Błażej Śliwiński, Mściwoj II, Warszawa 2016, s. 41.. Od najmłodszych lat był przygotowywany przez ojca do objęcia rządów na Pomorzu, aktywnie uczestnicząc w jego wojnach z krzyżakami, książętami wielkopolskimi Przemysłem I i Bolesławem Pobożnym i kujawskim Kazimierzem.
W 1243 Świętopełk II został zmuszony oddać swojego syna Mściwoja jako zakładnika krzyżakom, co miało stanowić gwarancję zachowania pokoju. W niewoli krzyżackiej, na terenie ich posiadłości w Austrii Mściwoj przebywał do 1248Kazimierz Jasiński, Gdańsk w okresie samodzielności politycznej Pomorza Gdańskiego w: Historia Gdańska, t. I. s. 273–274, por. Aleksander Swieżawski, Przemysł II. Król Polski, Warszawa 2006, s. 87..