Dużo większy rozgłos miejscowość zyskała w XVI wieku, za sprawą pochodzącego z Tolkmicka kronikarza Szymona Grunaua. W swojej w Kronice Prus podał on, iż ta miejscowość była siedzibą wodza Hoggo, jednego z synów legendarnego Wajdewuta i ojca mitycznej księżniczki Pogezanii. Według Kroniki Grunaua legendarni protoplaści Prus – bracia Bruten i Widewut – przybyli w 521 roku łodziami na te tereny wraz ze swoimi poddanymi, w liczbie 46 tysięcy. Zasiedlili okolicę, dzieląc terytorium pomiędzy synów. Według legendy w ten oto sposób powstały plemiona Prusów. Hoggo, który był dziesiątym synem Widewuta, otrzymał tereny położone między rzekami Wąska, Pasłęka i jeziorem Druzno. Kiedy Hoggo zaczął samodzielnie sprawować rządy nad swoją ziemią, zbudował na pewnej górze twierdzę, której nadał nazwę Tolko. Grunau podaje, że to wzgórze znajduje się w miejscowości Schafsberg. Jego ustalenia są jednak współcześnie przyjmowane jako nieuargumentowane wątpliwe podanie. Nie jest wykluczone, że kompleksowe badania archeologiczne grodzisk pruskich w Baranówce rzuciłyby nowe światło na ten temat, gdyż znajdujące się w okolicach miejscowości dwa grodziska pruskie nie doczekały się dotąd kompleksowych badań archeologicznych.
Obiekty kultury sakralnej