Mikrofizyka chmur – dział fizyki atmosfery zajmującym się opisem powstawania, rozwoju i oddziaływania kropel wody i kryształów lodu tworzących chmury.

Badania mikrofizyki chmur wymagają wielodyscyplinarnej wiedzy z zakresu chemii, dynamiki ośrodków polidyspersyjnych i wymiany promieniowania.

Powstawanie kropel lub kryształów lodu Krople chmurowe (o wielkości około 10 mikrometrów) powstają prawie zawsze na jądrach nukleacji, gdy para wodna jest przesycona. Zarodkami nukleacji są aerozole atmosferyczne. Według ostatnich badań na intensywność tworzenia się chmur wpływa wielkość cząstek aerozoli oraz ich jasność.

Przesycenie pary wodnej występuje w atmosferze w wyniku obniżenia temperatury lub ciśnienia. Następuje to w wyniku ruchów wstępujących, dla przykładu w czasie konwekcji wywołanej podgrzewaniem lądu w czasie dnia lub przy wielkoskalowych ruchach powietrza wstępujących np. na frontach atmosferycznych.

Dalszym etapem życia kropel chmurowych lub kryształów lodu jest wzrost kondensacyjny lub depozycja (sublimacja) pary wodnej na kryształach.