Transformacja zmniejszyła zakres bezpośredniego interwencjonizmu, ale państwo zachowało aktywną rolę w regulacji rynków, polityce społecznej i zarządzaniu procesem prywatyzacji.
Debata teoretyczna Krytyka ze strony szkoły austriackiej Ludwig von Mises w Interwencjonizmie (1940) i Ludzkim działaniu (1949) argumentował, że każda interwencja państwa zakłóca system cenowy i prowadzi do dalszych interwencji w celu naprawienia skutków ubocznych poprzednich, tworząc spiralę regulacji prowadzącą do socjalizmu. Friedrich Hayek w Droga do zniewolenia (1944) ostrzegał, że centralne planowanie prowadzi do utraty wolności politycznej.
Monetaryzm Milton Friedman nie odrzucał wszelkiego interwencjonizmu, ale twierdził, że polityka fiskalna jest nieskuteczna ze względu na opóźnienia w podejmowaniu decyzji i wdrażaniu, a stabilność gospodarczą najlepiej zapewnia stały wzrost podaży pieniądza. Krytykował uznaniową politykę banków centralnych i postulował zastąpienie jej regułami.